Tuinaanleg bij een nieuwbouwhuis
Een nieuwbouwhuis heeft doorgaans een kale bouwgrond als tuin: verdichte bouwgrond, bouwafval onder de oppervlakte en een bodem die weinig lijkt op wat je nodig hebt voor een mooie tuin. Tegelijk is het aanleggen van een tuin bij een nieuwbouwhuis een unieke kans om alles precies zo in te richten als je wilt, zonder rekening te houden met wat er al stond. Een goede voorbereiding en de juiste volgorde van werkzaamheden bepalen in grote mate hoe de tuin er over vijf jaar uitziet.
De bodem in kaart brengen voor je begint
Bij de meeste nieuwbouwprojecten is de oorspronkelijke teelaarde afgegraven en blijft er een laag bouwzand of klei over. Die is sterk verdicht door zwaar materieel en bevat soms bouwafval, betonresten of folie. Voordat je ook maar een plant of grassprieten plant, is het belangrijk om te weten waarmee je te maken hebt.
Steek op meerdere plaatsen in de tuin een spade de grond in en bekijk wat er op verschillende dieptes zit. Vind je bouwpuin of compacte lagen die water niet doorlaten, zul je die moeten verwijderen of doordringen. In veel gevallen loont het om een verse laag teelaarde te laten aanvoeren: minimaal twintig centimeter voor een gazon en dertig centimeter voor borders met vaste planten. Dat klinkt als extra werk, maar het maakt al het werk daarna een stuk eenvoudiger.
Bestrating, terras en paden eerst aanleggen
Begin met het aanleggen van alle verharde onderdelen van de tuin: het terras, de oprit, paden en eventuele scheidingen of muren. Die werkzaamheden veroorzaken trillingen, grondverplaatsing en schade aan het toekomstige plantvak. Wie eerst het gazon aanlegt en daarna de tegels gaat leggen, beschadigt het gazon onvermijdelijk.
Kies bij de terrasaanleg voor een helling van ongeveer twee procent weg van de woning, zodat regenwater richting de tuin afloopt en niet richting de fundering. Dat klinkt technisch, maar bij de aanleg is dit met een waterpas eenvoudig te bewaken. Tegels op zand zijn makkelijk zelf te leggen, terras op beton vraagt meer vakkennis maar is duurzamer bij intensief gebruik. Bepaal ook meteen waar je leidingen wilt voor buitenkranen of tuinverlichting, zodat die ingegraven kunnen worden voordat de verharding klaar is.
Riolering, drains en waterafvoer
Nieuwbouwtuinen hebben regelmatig last van slechte waterafvoer, zeker in periodes met veel neerslag. De verdichte bouwgrond laat water slecht door, waardoor plasvorming en soms zelfs wateroverlast ontstaat. Overleg bij de aanleg van de tuin met de aannemer of woningcoöperatie waar het hemelwater naar toe mag worden afgevoerd.
In veel situaties is het plaatsen van een drainagesysteem zinvol: een netwerk van geperforeerde drainbuizen in een zandbed, op twintig tot veertig centimeter diepte, dat water afvoert naar een infiltratiekrat of het straatriool. Dit is relatief goedkoop om tegelijk met de tuinaanleg te doen, maar achteraf lastig bij te plaatsen zonder schade aan de tuin. Informeer bij de gemeente of infiltratie in de grond is toegestaan en wat de lokale regels zijn rondom afkoppeling van hemelwater.
Andere bekende woonplaatsen
Gazon of bestrating als groene basislaag
Veel nieuwbouweigenaren kiezen voor een combinatie van gazon en verharding, met borders als accentpunten. Een gazon is bij een nieuwbouwhuis bij voorkeur aan te leggen met graszoden: die dekken de kale bodem snel af, voorkomen modder bij neerslag en zijn relatief snel beloopbaar. Inzaaien is goedkoper, maar bij nieuwbouw loop je het risico dat buren of bezoekers over het zojuist ingezaaide gazon lopen, wat de aanslag ernstig verstoort.
Zorg dat de bodem onder het toekomstige gazon goed geëgaliseerd en licht aangedrukt is. Graszoden leggen op een ongelijke ondergrond resulteert in hobbels die bij het eerste maaien al zichtbaar zijn en na verloop van tijd erger worden. Huur een egalisatiezand- of gazonrol als je die niet in bezit hebt: het is de moeite van de huur waard en bespaart later frustratie.
Beplanting en borders plannen voor de lange termijn
Bij het invullen van borders in een nieuwbouwtuin loont het om te nadenken over de komende tien jaar in plaats van alleen de eerste zomer. Koop niet te veel eenjarigen die elk jaar opnieuw moeten worden ingeplant, maar investeer in een basis van vaste planten en heesters die elk jaar terugkomen en langzaam groter worden.
Bepaal eerst de structuurplanten: grotere heesters of siergrassen die het skelet van de border vormen. Vul daartussen in met vaste planten en bloeiende bodembedekkers. Hou rekening met uitgroeimaten: een plant die nu vijftien centimeter groot is, kan na vijf jaar een meter breed zijn. Te dicht planten is een veelgemaakte fout bij nieuwe tuinen, die resulteert in een overvol bed dat al na drie jaar grote snoeiingrepen vraagt.
Eva Lindhout
Eva Lindhout schrijft over wonen met aandacht voor rust, eenvoud en balans. Ze richt zich op interieurs die niet overheersen, maar ondersteunen in het dagelijks leven, en verkent hoe materiaal, licht en indeling bijdragen aan een stille, evenwichtige woonomgeving.